ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΕΣ Η ΜΕΤΡΙΟΠΑΘΕΙΣ;

Από τα πολλά και ενδιαφέροντα που γράφτηκαν για τον θάνατο της Θάτσερ, αξίζει να πάρουμε στα σοβαρά επικήδειους σαν αυτόν του Ανδρέα Ανδριανόπουλου («Μπλε Μήλο», 12.4.2013). «Μετά τη Θάτσερ», γράφει, και την «παγκόσμια επανάσταση» που ξεκίνησε, «ο κόσμος έπαψε να είναι ίδιος». Δεν πρόκειται για τις συνήθεις μεγαλοστομίες που ακούγονται στους αποχαιρετισμούς οικείων. Οι επαναστάσεις καταστρέφουν κομμάτι-κομμάτι τον παλιό κόσμο, αλλάζουν τις νοοτροπίες και τους ορίζοντες νικητών και ηττημένων, κι αν οι πρώτοι δεν συνειδητοποιούν αμέσως τα αποτελέσματα, οι δεύτεροι τα αντιλαμβάνονται καλύτερα – απλώς γιατί τα βιώνουν από πρώτο χέρι.

Αυτό συνέβη και στην περίπτωση της «Σιδηράς Κυρίας». Για τους αντιπάλους της, κόμματα και συνδικάτα, η νίκη της επανάστασής της σήμανε την αχρήστευση της επιχειρηματολογίας, των «εργαλείων» και των θεσμών τους. Η επικράτηση των ανοησιών περί ανυπαρξίας της κοινωνίας και αυτορρύθμισης της αγοράς υποχρέωναν, την άλλη πλευρά, είτε να κάνει τις θέσεις της συμβατές με το νέο πλαίσιο -δηλαδή να αυτοακυρωθεί-, είτε να σωπάσει.

Στη δική μας περίπτωση, τα Μνημόνια ήταν μια επανάσταση μέσα στην εκσυγχρονιστική επανάσταση της δεκαετίας του ’90. Για την τότε Αριστερά, το δίλημμα ήταν μεταξύ «προοδευτικού εκσυχρονισμού» και (αγωνιστικού μεν, πλην) σταλινικού υπερρεαλισμού. Μια μειοψηφική εμμονή έλεγε τότε ότι υπάρχει και άλλος δρόμος, στηρίζοντας την επιχειρηματολογία της τόσο στη θεωρία, που απεχθάνονταν οι «πρακτικοί» νεοφιλελεύθεροι, όσο και στα κοινωνικά κινήματα που άνθιζαν στα τέλη της δεκαετίας του ’90. Εκείνα εικονογραφούσαν τα νέα πεδία της σύγκρουσης, εκείνα πρόσφεραν νέες ιδέες και επινοούσαν μορφές δημοκρατικής συμμετοχής, εκείνα τελικά διεύρυναν τους ορίζοντές μας για το τι είναι εφικτό στη νέα εποχή. Αυτά, και μαζί οι «εμμονικοί» ριζοσπάστες της ιστορίας μας, οδήγησαν στη δημιουργία του ΣΥΡΙΖΑ και τον κράτησαν όρθιο στα δύσκολα. Αυτά όμως συνέβησαν τότε, στην «προεπαναστατική» περίοδο. Σήμερα όμως, στον κόσμο δηλαδή που έφτιαξαν διαδοχικά εκσυγχρονιστές και τρικολόρ μνημονιακοί;

Υποστηρίζεται η άποψη ότι στη σημερινή συνθήκη, στα χρόνια δηλαδή της «βίαιης ωρίμανσης», ο ΣΥΡΙΖΑ είναι αδύνατον να πείσει και να εμπνεύσει, αν απλώς επαναλάβει τη ριζοσπαστική εφηβεία του: αν εμμείνει στα ταυτοτικά του χαρακτηριστικά και αν συνεχίσει να πολιτεύεται απλώς με βάση τις αξίες και τις θεωρητικές του παραδοχές.

Αυτό το «απλώς» ακούγεται κατ’ αρχάς πειστικό. Στον «πολύπλοκο» μετεπαναστατικό (διάβαζε μεταμνημονιακό) κόσμο, με την κατάθλιψη και την αυτοενοχοποίηση των κοινωνικά ηττημένων να μειώνουν τη διάθεσή τους να συγκρουστούν, οι «απλές» αριστερές προτάσεις μοιάζουν υπερβολικά «αξιακές». Κυρίως όμως, είναι προτάσεις που κανείς άλλος δεν μπορεί να συμμεριστεί, παρά μόνο αυτοί που τις υποστηρίζουμε. Οι απλές αριστερές λύσεις, λοιπόν, είναι προϊόντα μιας άλλης εποχής: θέσεις εκτός πλαισίου, ανεδαφικές.

Τι σημαίνει, όμως, αυτό «πρακτικά»; Ας πάρουμε το παράδειγμα των θέσεών μας για το μεταναστευτικό, ιδίως μετά το έγκλημα της Μανωλάδας. Ποια είναι τελικά η θετική πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ στο θεωρούμενο (από φίλους και αντιπάλους) ως πιο «αδύναμο» σημείο του; Έχει μια ρεαλιστική θετική πρόταση; Ακολουθώντας τον Ανδριανόπουλο, λέω ότι η πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ (και) εκεί, ενώ είναι απολύτως μετριοπαθής (μια ματιά στην έκθεση του κεντρώου Μούιζνιεκς θα σας πείσει γι’ αυτό), εντούτοις χρειάζεται μια «επανάσταση» για να εφαρμοστεί. Ώς τότε, όμως, μοιάζει απλώς αδιανόητη.

Στον κόσμο που έφτιαξαν ο εκσυγχρονισμός και τα Μνημόνια, στον δημόσιο διάλογο που διαμορφώνουν ο Θέμος, ο Τράγκας και ο Πρετεντέρης, είναι επαναστατικό να ξαναστήσεις κατεστραμμένους μηχανισμούς επιθεώρησης εργασίας, να οργανώσεις συνδικάτα, να κινητοποιήσεις τοπικές κοινωνίες και κινήματα, να υποχρεώσεις την Αστυνομία να επεμβαίνει κατά τον νόμο όταν βασανίζονται άνθρωποι ή να θεσμοθετήσεις διαδικασία νομιμοποίησης για όσους ζουν και δουλεύουν στη χώρα, η οποία να εξετάζει, εξατομικευμένα, ποιοι δικαιούνται διεθνή προστασία, ποιοι και τι είδους βαθμό ενσωμάτωσης έχουν στη χώρα, ποιοι είναι απελάσιμοι και ποιοι όχι.

Αυτά ισχύουν πια για κάθε μετριοπαθή μεταρρύθμιση: για το Δημόσιο, για την υγεία, για το σωφρονιστικό, για την κοινωνική κατοικία. Ριζοσπάστες, λοιπόν, ή μετριοπαθείς; Απέναντι σε έναν αντίπαλο που σε κάθε μετριοπαθές αίτημα απαντά με τον ριζοσπαστισμό των ΕΚΑΜ, οι επιλογές δεν είναι απεριόριστες.

Το άρθρο δημοσιεύτηκε στην Αυγή

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s